Mest van afvalproduct naar waardevolle grondstof?

april 5, 2012 § 2 reacties

Mest van afvalproduct naar waardevolle grondstof is een interessante denkrichting bij het nieuwe mestbeleid. Het nieuwe mestbeleid gaat uit van 1)verplichte mestverwerking of mestexport 2)mestafzet geregeld via afzetcontracten en 3)aanpassing van mengvoeders, met name qua fosfaat. De productie van mineralenconcentraten of kunstmestvervangers staat volop in de belangstelling, maar het wettelijke EU-kader laat op zich wachten en daar zit juist een gevaar in. We zullen meer exportmogelijkheden voor onze mestproducten nodig hebben en vooral ook verstandig kijken naar waardevolle producten uit de mest zelf. Want wat wij van het nationale mestoverschot niet kunnen exporteren, zullen we buiten de landbouw moeten afzetten, zeker in combinatie met een groeiende melkveestapel richting 2015.  Zou er een kleiner mestoverschot komen in de intensieve veehouderij en juist een nieuw mestoverschot in de melkveehouderij ontstaan? Let op, het risico van gedwongen inkrimping van de veestapel blijft politiek bestaan, evenals het in stand houden van de (te dure) mestproductierechten!

Mest of digestaat als organische meststof en bodemverbeteraar blijft natuurlijk de allerbeste optie, zowel in het binnenland, als in het buitenland. Dit gaat straks ook gelden voor mineralenconcentraten, als kunstmestvervangers in de landbouw, hopelijk na goedkeuring door de EU. Maar we mogen wel blijven werken aan deze afzetmogelijkheden in de akkerbouw, tuinbouw en fruitteelt en vooral luisteren naar de wensen en eisen uit die sectoren, als het gaat om bemestingswaarde en werkingscoëfficiënt. Want de klant is koning en dat geldt zeker voor de afzet van mest en nog meer voor (nieuwe) mestproducten na mestscheiding of mestverwerking in de Benelux, Frankrijk en Duitsland. De markt voor mestkorrels kan zeker nog groeien; daarmee kunnen we mest of digestaat verder weg exporteren tegen betere marges in zakgoed of liever in bigbags. Maar ook met mest en mestproducten zullen we  duurzaam om moeten gaan; de droog- en transportkosten mogen we daarom niet onderschatten, voordat we met grootschalige productie van mestkorrels beginnen. Rundveemest blijft daarvoor favoriet, pluimveemest volgt op korte afstand, maar bij varkensmest worden soms vraagtekens geplaatst bij de afzetmogelijkheden van deze mestkorrels.

In het rapport “Markt voor Mest”, van het InnovatieNetwerk te Utrecht (mei 2011) worden daarom een aantal oplossingsrichtingen aangedragen om van mest of digestaat waardevolle grondstoffen te maken. het gaat hier om mest of mestproducten voor opwekking van bio-energie, voor gebruik als minerale meststoffen en voor productie van chemicaliën. Voor deze verschillende trajecten zijn natuurlijk wel extra investeringen nodig en vragen daarom eerst een goede marktonderbouwing. Voor het opwekken van bio-energie kan regionaal gebruik gemaakt worden van biogasinstallaties en van de restwarmte van electriciteitscentrales. Gedroogde mest, dikke fractie of digestaat, kan na een hygiënestap richting export of als bijstook dienen voor groene energie. Uit de mest zelf kan na verhitting fosfaat als kunstmestvervanger dienen (zgn. struviet) of kunnen er na fermentatie chemicaliën gewonnen worden, als cyanophycine, fumaarzuur en/of chitine, voor productie van verf, nylon, plastic en coatings. Ook eiwit, in de vorm van lysine, zou uit (verse) mest gewonnen kunnen worden. Dit vraagt natuurlijk wel opschaling van bestaande laboratoriumtechnieken en een hele goede, continue meststroom richting deze nieuwe procesinstallaties. Het genoemde rapport “Markt voor Mest” is terug te vinden op de website van het InnovatieNetwerk, http://www.innovatienetwerk.org, en bevat een aantal aanbevelingen om van mest een waardevolle grondstof te maken. De moeite waard om te lezen, misschien al tijdens het Paasweekend!

Advertenties

Vraaggestuurde markt voor mest betekent huiswerk!

maart 25, 2012 § 2 reacties

Vraaggestuurde markt voor mest ipv. mestaanbod gedreven markt, is belangrijk in het kader van het nieuwe mestbeleid. Het InnovatieNetwerk te Utrecht heeft daarover vorig jaar al een goed rapport geschreven. Zie hiervoor hun website http://www.innovatienetwerk.org en de titel van het rapport is “Markt voor Mest” oftewel de ontwikkeling van vraaggestuurde ketens voor grondstoffen uit mest (mei 2011). Mest is van oudsher een waardevol product om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, maar sinds enkele jaren is er sprake van een niet binnen de Nederlandse landbouw plaatsbaar mestoverschot. Dit mestoverschot zal de komende jaren, o.a. door uitbreiding van de melkveestapel, nog meer toenemen en moet buiten de Nederlandse landbouw worden afgezet. Door de sterk groeiende druk op de mestmarkt zullen de kosten van de mestafzet nog verder stijgen; richting 2015 zal dit ook de melkveehouderij treffen. Om tot een structurele oplossing te komen zal mest van een afvalproduct tot een waardevolle grondstof moeten worden, aldus het InnovatieNetwerk. Het winnen van groene energie en het hergebruiken van stikstof en fosfaat dragen bij aan de klimaat- en milieudoelstellingen van de overheid, dus investeringssubsidies liggen in het verschiet. Er zijn inmiddels wel voldoende technieken om energie en mineralen uit mest te winnen, maar het aantal initiatieven voor mestverwerking is nog beperkt. De meeste initiatieven betreffen mestvergisting voor het winnnen van biogas, om electriciteit en warmte te produceren. Let op, mestvergisting geeft wel energie, maar lost het mineralenvraagstuk niet op! En de vraag is of er in de toekomst voldoende co-producten zijn voor een rendabele mestvergisting; dit blijkt nu al niet het geval te zijn. Naast mest wordt natuurlijk kunstmest in de landbouw gebruikt, waarin eveneens fosfaat, stikstof en kali zijn verwerkt. Ook hier zijn steeds betere technieken beschikbaar om mest of digestaat (na vergisting) zodanig te bewerken of raffineren, dat de producten de werking van kunstmest benaderen. Hergebruik van mineralen zou om reden van schaarste fosfaat en milieubelasting zeer wenselijk zijn, maar op dit moment is het gebruik van kunstmestvervangers nog beperkt en helaas sterk gereguleerd! Belangrijk voor de toelating van zgn.  mineralenconcentraten uit mest als kunstmestvervanger, is de werkingscoefficient en ook de afwezigheid van zware metalen. Veel waterzuiveringsinstallaties zijn al gericht op terugwinning van mineralen, bijv. in de vorm van struviet;  gecombineerde verwerking van mest en slib uit de waterzuivering behoort dan ook tot de mogelijkheden, volgens genoemd rapport van het InnovatieNetwerk. Tenslotte kunnen andere producten uit mest worden gemaakt, deze worden nu nog “specialties”  genoemd. Het gaat hier bijv. om de productie van algen op basis van de mineralen uit mest en de CO2 plus warmte, die vrijkomt bij de verbranding van biogas. Ook de productie van eiwitten door bacterien, die groeien op biogas kan een optie zijn. En zelfs de productie van zgn. cyanophycine en fumaarzuur voor de chemische industrie behoort tot de mogelijkheden, aldus het InnovatieNetwerk. Maar de markten, waarbij grondstoffen uit mest een belangrijke rol kunnen spelen, zijn nog in ontwikkeling en daar zit hem de kneep! Er is wel een potentiele vraag naar diverse grondstoffen en producten uit mest, maar we hebben deze markt nog niet goed in kaart gebracht. We moeten nog wennen aan een vraaggestuurde markt in plaats van een mestaanbod gedreven markt, zoals nu het geval is. En dat begint al in de akkerbouw, de groenteteelt en de fruitteelt; welke producten/concentraten zijn gewenst, wat is de bemestingswaarde en hoeveel afzetmogelijkheden zijn er in binnen- en buitenland? Maar ook praktische oplossingen voor de melkveehouderij zijn hard nodig, omdat de melkveestapel richting 2015 een serieuze uitbreiding laat zien. Er is dus volop (mest)huiswerk te doen de komende maanden, voordat staatssecretaris Bleker met zijn overhoring kan beginnen. Daarom mestpartijen succes om tot een vraaggestuurde samenwerking te komen in de mestmarkt!

Mest stinkt niet meer!

september 28, 2011 § Een reactie plaatsen

Mest stinkt straks niet meer, is een mooie uitspraak van Hans Huijbers, voorzitter ZLTO. Hij reageert daarmee op het nieuwe mestbeleid van de regering, in de personen van Bleker en Atsma. En krijgt hij gelijk? Nu het zeker is dat overtollige mest verwerkt moet worden of buiten Nederland afgezet moet worden, komt er duidelijkheid voor de veehouderij. Er kan onderzoek plaatsvinden, er kunnen investeringen gedaan worden en er kunnen waardevolle zaken uit mest gehaald worden. Denk aan digestaat als (vloeibare) kunstmest, denk aan fosfaat of zelfs eiwit als waardevolle grondstof, denk aan mestkorrels voor de export en denk aan brandstof voor onze energiecentrales. Kortom volop nieuwe mogelijkheden voor de afzet en verwerking van mest bij verplichte levering en bij een werkelijk mestoverschot! Ook de diervoederindustrie zal niet meer achterover leunen en mee gaan doen in rendementsvolle mestverwerking. De vraag dringt zich echter op hoeveel varkenshouders genoodzaaakt zijn te stoppen, vanwege de slechte prijzen en/of te grote investeringen de komende jaren? Wat betekent dit voor het aantal varkens en daarmee voor het mestoverschot met name in het Zuiden? Dat mag ons niet weerhouden de voordelen van mest te herontdekken, zoals VION al doet met bio-energie via Ecoson (voor biogas en bio-olie). Mest wordt daar nu al gezien als biomassa-produkt en komt straks misschien wel als biokolen beschikbaar voor onze energiecentrales.  De wonderen zijn de wereld nog niet uit, want technisch is er al heel veel mogelijk. Inderdaad, nog even en mest stinkt niet meer en heeft Hans Huijbers toch gelijk!

Waar ben ik?

Je bekijkt artikelen getagd met mest voor Boerenlog.

%d bloggers liken dit: