Innovatie en duurzaamheid met onderwijs in Gouden Sportwagen!

mei 22, 2012 § 2 reacties

Innovatie en duurzaamheid in internationale context zijn van essentieel belang om onze voorsprong in de land- en tuinbouw vast te houden. De Topsectoren Agro&Food en Tuinbouw&Uitgangsmaterialen hebben daarom terecht de prioriteit gelegd bij de “belevingswereld” van jongeren in het onderwijs. Door de belevingswereld van jongeren als uitgangspunt te nemen, kunnen bedrijfsleven EN onderwijs meer mensen boeien en binden aan de land- en tuinbouw. Het agrarische onderwijs moet weer “sexy” worden, heb ik in een eerder blog aangegeven, en kan daarmee extra instroom van goed opgeleide arbeidskrachten opleveren. Er zal zeker een betere aansluiting komen tussen arbeidsmarkt en onderwijs! Het plan is nu dat bedrijven een netwerk gaan vormen van zgn. economische clusters, met het onderwijscluster als participant. Hiervoor zijn 3 prioriteiten door de Topsectoren benoemd, namelijk 1)aantrekkelijk werkgeverschap en imago, 2)beroepsgericht opleiden en 3)flexibel en levenslang leren. Hierbij moet internationaal denken en handelen een basiscompetentie worden. Een en ander is terug te vinden op de website http://www.hca-agrofoodtuinbouw.nl onder het kopje Human Capital Agenda (HCA).

Het is goed om in deze verkiezingstijd de politiek te wijzen op bovengenoemde plannen en prioriteiten. We zijn zo weer en halfjaar tot een jaar verder, voordat we een nieuwe coalitie en een nieuw kabinet hebben. De aandacht voor de jongeren en voor het (agrarische) onderwijs mag niet verslappen, anders gaan we straks internationaal zeker achterlopen. Terecht wordt het internationaal denken en handelen een nieuwe basiscompetentie op de agrarische scholen in Nederland als exportland. Want de ontwikkelingen in de landbouw gaan snel, niet zo zeer in West Europa met zijn verstedelijkt gebied. Nee, veel meer in “nieuwe” landen als Brazilie, Rusland, China en zelfs India, die dankbaar gebruik maken van onze Wageningse kennis en onderzoek! Nederland zal daarom zijn eigen eigen ontwikkelingen moeten versnellen, door meer vraaggestuurd onderzoek en innovatie, maar juist ook door versterking van het maatschappelijk draagvlak (duurzaamheid). Het gebruik van social media zal ook in het bedrijfsleven een en ander in versnelling brengen.

Er wordt de laatste tijd veel gesproken over de “Gouden Driehoek”, met de 3 O’s overheid, bedrijfsleven/ondernemers en onderzoek. Ik zou hier willen pleiten voor de “Gouden Sportwagen” met de 4 wielen overheid, bedrijfsleven/ondernemers, onderzoek EN onderwijs. Want alleen met een goed samenspel tussen deze 4 partijen in economische clusters gaan we vooruit met duurzaamheid en innovatie in internationale context. En nog belangrijker hierdoor wordt het agrarische onderwijs weer “sexy”, want  de aanpak met sportwagens en snelheid spreekt de jongeren aan. Daarom politici: vergeet de (agrarische) jongeren niet en kies voor duurzaam en innovatief onderwijs in een internationale omgeving. Start de Gouden Sportwagen en stimuleer de vernieuwing in het agrarische onderwijs!

Advertenties

Markerwaard of Flevoberg, wat vindt de politiek?

mei 9, 2012 § Een reactie plaatsen

Markerwaard of Flevoberg, wat vindt de politiek eigenlijk, waar stoppen we straks onze belastingmiljarden in? De Markerwaard met meer landbouw en meer natuur OF de Flevoberg met meer sport en recreatie? Gezien de grote bedragen, die ermee gemoeid zijn, een prima vraagstelling voor een referendum samen met een paar andere politieke kwesties. Vlakke polder erbij of piek in de polder, that is the question? Allebei geven ze een hoop extra publiciteit in de wereld en zetten ze Nederland extra op de kaart met vakmanschap en lef  (meervoud=leven). Maar het idee kan ook gecombineerd worden met een vaste plek voor de Floriade en tevens een plek voor de Beestiade. Het laatste is een nieuwe, blijvende tentoonstelling ter promotie van de veehouderij voor een groot publiek. De nieuwe Markerhof wordt geboren of de oude Flevohof herleeft, maar dan als een grote, permanente Kom in de Kas (Floriade) en Stap in de Stal (Beestiade). Doorlopend voor burgers en toeristen, maar ook voor scholen, politici en ambtenaren.

Met sexy onderwijs en sexy opleidingen op MBO-niveau om mensen buiten de landbouw “warm” te maken voor een baan in de landbouw; daar zal het topteam Agro&Food zeker van dromen! Floriade en Beestiade tesamen voor een geweldige scholing/educatie voor onze land- en tuinbouw, natuurlijk gerund door de boeren en tuinders zelf. Markerwaard of Flevoberg maakt dan niet meer zoveel uit, als het geheel maar in het teken staat van echte voedselproductie en goed landschapsbeheer. De vraag is natuurlijk, waar halen we die miljarden vandaan in deze tijd van financiele crisis? Hoe groter de crisis, hoe meer innovaties tot stand komen, zegt men. Trendwatcher Bakas zegt niet voor niets dat voor echte veranderingen en innovaties een oorlog of een crisis nodig is. De (financiele) crisis is er nu al en de oorlog wordt hoogstwaarschijnlijk ook al via Internet gevoerd. Meer dan genoeg ingredienten voor echte veranderingen of baanbrekende innovaties. De Markerwaard of de Flevoberg als EEN groot kenniscentrum voor Agro&Food met wereldwijde uitstraling en met volop exportkansen! Voor vliegveld Schiphol om jaloers van te worden; misschien willen ze tegen die tijd wel van locatie ruilen en komen wij zelfs midden in de Randstad te zitten met onze Floriade en Beestiade. Politici, laat daarom nu van u horen, want het gaat straks om onze belastingmiljarden!

Kiezen partijen voor Markerwadden of toch voor Markerwaard?

mei 9, 2012 § Een reactie plaatsen

Markerwaard is de naam van een IJsselmeerpolder, die nooit is aangelegd. De Markerwaard moest een polder van 410 km2 groot worden en met een nieuwe Nationale Luchthaven naast Schiphol. In 2003 pas is “definitief” besloten de Markerwaard niet meer aan te leggen, nog geen 10 jaar geleden! Er was zelfs een actieve Vereniging Vrienden van de Markerwaaard, die pleitte voor inpoldering van het Markerweer. De nazaten van deze vereniging pleiten nog steeds voor, wat ze nu noemen,  semi-inpoldering van het Markerweer. Het zou goed zijn voor de discussie en de juiste feiten, wanneer deze vereniging met planologen en architecten weer actief naar buiten gaat treden.

De Markerwadden komt uit de koker van Natuurmonumenten; dankzij een droomgift van 15 miljoen euro begin dit jaar van de Nationale Postcode Loterij, kan Natuurmonumenten een begin maken met de aanleg van een zgn. “oermoeras” van 1000 hectare, wat uit kan groeien tot een groot vogelparadijs in het Markerweer. Dus van een grote, troebele bak met water en slib naar een uitgestrekt natuur- en recreatiegebied op termijn van maar liefst 10.000 tot 15.000 hectare (!). Om alle plannen voor natuur, recreatie, visstand en waterkwaliteit te verwezenlijken zijn op den duur honderden miljoenen euro’s nodig. Want Natuurmonumenten kan op termijn geen vogelreservaat realiseren, zonder dat er weer vissen in het Markerweer zwemmen.

De komende verkiezingstijd ben ik benieuwd naar de voor- en nadelen van beide opties, Markerwadden of Markerwaard? In beide gevallen gaat het om veel belastinggeld en grote consequenties voor Nederland als geheel, want wat willen we in de toekomst met ons land qua planologie? Het zijn afwegingen tussen natuur en landbouw, maar ook tussen natuur en woon- en werkgenot. Hoeveel ontwikkelingsruimte geven we ons land de komende jaren qua bevolking, wegennet, luchthaven, voedselproductie en ruimte voor nieuwe, groene industrie? Denk daarbij ook aan windenergie, teelt van eiwitrijke gewassen, energieboeren, poldersport, visvijvers en andere vormen van recreatie. We dienen letterlijk in ons Poldermodel te zoeken naar de juiste combinatie tussen natuur, landbouw, woonruimte en groene industrie? Genoeg vragen om een commissie van wijze mannen en vrouwen aan te stellen om misschien wel een referendum voor te bereiden over dit onderwerp. Want we hebben duurzaamheid en innovatie hoog op de (politieke) agenda’s staan; wat is er dan mooier om de eigen bevolking te raadplegen over dit dilemma? Met de nieuwe, social media kunnen we in ieder geval heel veel Nederlanders bereiken en een goed beeld krijgen van de voor- en nadelen van moerasvorming of semi-inpoldering. In beide gevallen gaat het om veel geld, om de toekomstige ontwikkelingsruimte en om het woon- en werkgenot van geheel Nederland!

Topteam AgroFood gaat voor beter onderwijs!

april 16, 2012 § Een reactie plaatsen

De plannen en budgetten van het Topteam Agro&Food druppelen langzaam door in de vakpers. De accenten worden gelegd op gezondheid, duurzaamheid en voedselzekerheid. Met als sleutelwoord INNOVATIE, maar wat betekent innovatie zonder goed onderwijs in de Agro&Food-sector en zonder voldoende middenkader in het agrarische bedrijfsleven en op de agrarische bedrijven? De Kamer van Koophandel in Brabant heeft dit onderwerp scherp neergelegd. Zij pleit onder meer voor kruisbestuiving tussen onderwijsinstellingen op het gebied van hightech, logistiek, gezondheid en groen. Het onderwijs moet beter aan sluiten op de arbeidsmarkt en weer sexy worden. Te weinig jongeren kiezen nu voor een opleiding in de Agro&Food-sector; een beter imago en een goede aansluiting op de praktijk zijn daarom heel belangrijk. Zowel door meer kruisbestuiving tussen de onderwijsinstellingen, als door meer samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven met (internationale) stages en leerprojecten. De Brabantse Kamer van Koophandel spreekt verder over het aantrekken van internationaal talent en over meer focus, dus niet in elke stad dezelfde opleiding (maar vooral thema/sectorgewijs voor meer motivatie en diepgang).

Het Topteam Agro&Food wil met zijn rapport en aanpak de Agro&Food-sector nog steviger op de kaart zetten, met investeringen in de richting van 1) meer met minder 2) hogere toegevoegde waarde en 3) internationaal leiderschap. Dat alles met een groot draagvlak bij de consumenten. Wat mij betreft begint dat met beter onderwijs in de Agro&Food-sector en onderschrijf ik de visie van de Kamer van Koophandel in Brabant. Want dan pas kunnen we meer vraaggestuurde research en innovatie realiseren en een versterking krijgen van het maatschappelijk draagvlak voor extra groei in onze Agro&Food-sector van nu al 48 miljard euro, naar straks zelfs 59 miljard euro toegevoegde waaarde. Dat is nog steeds goed voor 10% van de Nederlandse economie en werkgelegenheid! Cijfers om trots op te zijn, maar laat ons die trots eerst door laten klinken in het onderwijs, om meer instroom van goed opgeleide arbeidskrachten te krijgen in het agrarische bedrijfsleven en op de agrarische bedrijven.

Vraaggestuurde markt voor mest betekent huiswerk!

maart 25, 2012 § 2 reacties

Vraaggestuurde markt voor mest ipv. mestaanbod gedreven markt, is belangrijk in het kader van het nieuwe mestbeleid. Het InnovatieNetwerk te Utrecht heeft daarover vorig jaar al een goed rapport geschreven. Zie hiervoor hun website http://www.innovatienetwerk.org en de titel van het rapport is “Markt voor Mest” oftewel de ontwikkeling van vraaggestuurde ketens voor grondstoffen uit mest (mei 2011). Mest is van oudsher een waardevol product om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, maar sinds enkele jaren is er sprake van een niet binnen de Nederlandse landbouw plaatsbaar mestoverschot. Dit mestoverschot zal de komende jaren, o.a. door uitbreiding van de melkveestapel, nog meer toenemen en moet buiten de Nederlandse landbouw worden afgezet. Door de sterk groeiende druk op de mestmarkt zullen de kosten van de mestafzet nog verder stijgen; richting 2015 zal dit ook de melkveehouderij treffen. Om tot een structurele oplossing te komen zal mest van een afvalproduct tot een waardevolle grondstof moeten worden, aldus het InnovatieNetwerk. Het winnen van groene energie en het hergebruiken van stikstof en fosfaat dragen bij aan de klimaat- en milieudoelstellingen van de overheid, dus investeringssubsidies liggen in het verschiet. Er zijn inmiddels wel voldoende technieken om energie en mineralen uit mest te winnen, maar het aantal initiatieven voor mestverwerking is nog beperkt. De meeste initiatieven betreffen mestvergisting voor het winnnen van biogas, om electriciteit en warmte te produceren. Let op, mestvergisting geeft wel energie, maar lost het mineralenvraagstuk niet op! En de vraag is of er in de toekomst voldoende co-producten zijn voor een rendabele mestvergisting; dit blijkt nu al niet het geval te zijn. Naast mest wordt natuurlijk kunstmest in de landbouw gebruikt, waarin eveneens fosfaat, stikstof en kali zijn verwerkt. Ook hier zijn steeds betere technieken beschikbaar om mest of digestaat (na vergisting) zodanig te bewerken of raffineren, dat de producten de werking van kunstmest benaderen. Hergebruik van mineralen zou om reden van schaarste fosfaat en milieubelasting zeer wenselijk zijn, maar op dit moment is het gebruik van kunstmestvervangers nog beperkt en helaas sterk gereguleerd! Belangrijk voor de toelating van zgn.  mineralenconcentraten uit mest als kunstmestvervanger, is de werkingscoefficient en ook de afwezigheid van zware metalen. Veel waterzuiveringsinstallaties zijn al gericht op terugwinning van mineralen, bijv. in de vorm van struviet;  gecombineerde verwerking van mest en slib uit de waterzuivering behoort dan ook tot de mogelijkheden, volgens genoemd rapport van het InnovatieNetwerk. Tenslotte kunnen andere producten uit mest worden gemaakt, deze worden nu nog “specialties”  genoemd. Het gaat hier bijv. om de productie van algen op basis van de mineralen uit mest en de CO2 plus warmte, die vrijkomt bij de verbranding van biogas. Ook de productie van eiwitten door bacterien, die groeien op biogas kan een optie zijn. En zelfs de productie van zgn. cyanophycine en fumaarzuur voor de chemische industrie behoort tot de mogelijkheden, aldus het InnovatieNetwerk. Maar de markten, waarbij grondstoffen uit mest een belangrijke rol kunnen spelen, zijn nog in ontwikkeling en daar zit hem de kneep! Er is wel een potentiele vraag naar diverse grondstoffen en producten uit mest, maar we hebben deze markt nog niet goed in kaart gebracht. We moeten nog wennen aan een vraaggestuurde markt in plaats van een mestaanbod gedreven markt, zoals nu het geval is. En dat begint al in de akkerbouw, de groenteteelt en de fruitteelt; welke producten/concentraten zijn gewenst, wat is de bemestingswaarde en hoeveel afzetmogelijkheden zijn er in binnen- en buitenland? Maar ook praktische oplossingen voor de melkveehouderij zijn hard nodig, omdat de melkveestapel richting 2015 een serieuze uitbreiding laat zien. Er is dus volop (mest)huiswerk te doen de komende maanden, voordat staatssecretaris Bleker met zijn overhoring kan beginnen. Daarom mestpartijen succes om tot een vraaggestuurde samenwerking te komen in de mestmarkt!

Voedselschaarste nu aanpakken met onze kennis!

maart 11, 2012 § 3 reacties

Rob de Wijk van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) kreeg in de Rode Hoed bijval van hoogleraar en ex-minister Cees Veerman. “Er is in geen enkel land een regime overeind gebleven, waar de mensen honger hebben”, zeker niet in een land waar corruptie en illegaliteit van betrokken regering hoogtij vieren. Jonge, hoogopgeleide mensen kunnen o.a. met social media een hele bevolkingsgroep mobiliseren. Egypte met zijn Arabische opstand is daar een sprekend voorbeeld van. In combinatie met hoge voedselprijzen en zelfs honger gaat de bevolking tot het uiterste om zo’n regime te verdrijven, met gevaar voor eigen leven en het leven van hun families. De voedselprijzen worden wereldwijd ook nog eens opgedreven door de stijgende vraag naar biobrandstoffen en door hogere grondstof- en energiekosten. Juist door combinatie van droogte, misoogsten en wanbestuur van regeringen wordt een deel van de wereld steeds instabieler, aldus Rob de Wijk. Voedselvoorziening, veiligheid en “geopolitiek” raken steeds meer verweven, met China en ook India als gangmakers. Het Westen ziet voedsel en grondstoffen nog steeds als economisch probleem, terwijl China en India nu al voedsel en grondstoffen als veiligheidsprobleem zien! Voor China geldt bijv. dat 22% van de wereldbevolking gevoed moet worden met 7% van de beschikbare landbouwgrond. De grotere vraag naar voedsel vanuit China blijkt niet door de productie bijgebeend te kunnen worden. Als China de voedselvoorziening niet zeker stelt op middellange termijn, ontstaan ook daar onlusten, die het regime kunnen bedreigen. Precies om die reden koopt China vooral in Afrika grote stukken land (zgn. “landgraps”). Cynisch is het, volgens Rob de Wijk, dat deze “landgraps” vooral in Ethiopie en Soedan plaatsvinden, waar vele mensen juist afhankelijk zijn van de voedselhulp van de VN.  Door klimaatverandering lijkt de grootste ellende voor de voedselproductie te ontstaan in het midden van Afrika. Door uitputting van de ondergrondse watervoorraden in het Midden-Oosten en India, maar ook door de intensieve landbouw in landen als China, wordt de situatie internationaal bekeken nog verergerd, aldus Rob de Wijk. Veel van deze landen hebben een zwak bestuur; deze landen zijn instabiel en staan nu al vaak voor een intern conflict. Voedsel is daarom voor sommige landen inderdaad al een veiligheidszaak geworden en wordt daarom onder “geopolitiek” geschaard. Landen als China laten hun buitenlandbeleid er al mede door bepalen en in sommige landen leidt de voedselproblematiek nu al tot onlusten of raken bepaalde bevolkingsgroepen op drift. Rob de Wijk stelt voor om deze negatieve effecten te verminderen door het Europese landbouwbeleid daarvoor strategisch in te zetten. Om zo probleemlanden van meer voedsel te voorzien, maar dan wel in ruil voor grondstoffen, energie of markttoegang. Een zware denktank vanuit Nederland zou deze gedachte zeker uit moeten werken voor evt.  aanpassing van het beleid in Brussel, want wij kennen (nog) geen honger en dus blijft het Europese regime nog wel een tijdje overeind! Laat ons nu de voedselschaarste, met name in Afrika, maar ook in China en India, structureel aanpakken met onze kennis als exportartikel van de  Nederlandse landbouw. Nu kan het nog vanwege economische redenen in ons buitenlandbeleid, straks moet het misschien wel om veiligheidsredenen?

Foodinnovatie toverwoord voor de landbouw?

februari 17, 2012 § 3 reacties

Foodinnovatie lijkt wel het toverwoord voor de landbouw, vooral bij t.v-koks en trendwatchers valt dat op. Wij zijn gewend dat consumenten nog kiezen voor de 3V’s, namelijk Veilig, Voordelig en Vanzelf in de supermarkt. Consumenten kiezen daarmee nog steeds voor gezond en betaalbaar voedsel, vaak onbewust of uit gewoonte, soms onder invloed van dure reclame. Maar met Foodinnovaties kunnen we meer dan nu de consument verleiden en hogere marges bewerkstelligen voor de boeren en de tuinders, aldus sommige t.v.-koks en trendwatchers. Maar dan mogen we geen last meer hebben van pesticiden, antibiotica, inbreuken op dierenwelzijn in de stal of  op arbeidsomstandigheden van seizoenswerkers. Verleiden kan dan bijv. bij groente&fruit met kreten en toepassingen als gezond, biologisch, authentiek, lokaal, fairtrade, kwaliteit,streekeigen, natuurlijk en bovenal met hippe namen. Maar dezelfde consumenten zijn juist bij vlees gevoelig voor kreten en toepassingen als biotechnologie, dierenwelzijn, Salmonella, fabrieksmatig, globalisering, megastallen, energieverspilling en technische namen zonder herkomstaanduiding. De Vlaamse trendwatcher Herman Konings heeft de consumentenvoorkeuren samengevat in zijn boek LATTE MACCHIATA, waarbij hij uitspraken doet over de zgn. babyboomers (50 plussers) en de jongeren (20 plussers). Babyboomers gaan voor LATTE oftewel Lokaal, Authentiek, Traceerbaar, Trouwhartig en Ethisch. Het Vlaamse woord trouwhartig staat hier voor kwaliteit en betrouwbaarheid. De jongeren kiezen steeds meer voor MACCHIATA oftewel Meerlagig, Aanstekelijk, Cultainment, Consumanderen, Hilarisch, I-motie, Anticiperen, Toonaangevend en Openheid.  Bij de samenvoeging cultainment gaat het om een combinatie van cultuur en entertainment; bij I-motie gaat het om ICT/social media en emotie. Consumanderen is een reactie op consuminderen, waarbij jongeren laveren tussen economische en ecologische waarden en normen bij aankoop van produkten.  Zoals de diverse lagen zich bij deze bekende Italiaanse koffie vermengen, zo gebeurt dat ook met de waarden en voorkeuren van beide generaties. De babyboomers laten zich bij eten inspireren door hun kinderen en de jongeren op hun beurt laten zich inspireren door hun ouders, aldus Herman Konings. Voorwaar geen gemakkelijke opgave voor onze Foodinnovators en voor de verbetering van de marges in de landbouw. Verleiden van consumenten gebeurt nu door de retailers/inkopers van supermarkten en producenten van A-merken. Boeren en tuinders zullen zelf een vuist moeten maken bij de ontwikkeling van Foodinnovaties en het afdwingen van hogere marges de komende jaren in de landbouw. Kan landbouw zelf een A-merk worden en met duurzaamheid en diversiteit de LATTE MACCHIATA evenaren? Herman Konings noemt de landbouw in zijn artikel zelfs al de “Wellness van Nature” en wij herkennen nog de term “Ondernemers van Nature”, als mooie aanduiding van onze boeren en tuinders. Foodinnovatie is dan ook geen toverwoord, maar een must voor de positie van de landbouw!

Waar ben ik?

Je bekijkt artikelen getagd met duurzaamheid voor Boerenlog.

%d bloggers liken dit: