Vraaggestuurde markt voor mest betekent huiswerk!

maart 25, 2012 § 2 reacties

Vraaggestuurde markt voor mest ipv. mestaanbod gedreven markt, is belangrijk in het kader van het nieuwe mestbeleid. Het InnovatieNetwerk te Utrecht heeft daarover vorig jaar al een goed rapport geschreven. Zie hiervoor hun website http://www.innovatienetwerk.org en de titel van het rapport is “Markt voor Mest” oftewel de ontwikkeling van vraaggestuurde ketens voor grondstoffen uit mest (mei 2011). Mest is van oudsher een waardevol product om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, maar sinds enkele jaren is er sprake van een niet binnen de Nederlandse landbouw plaatsbaar mestoverschot. Dit mestoverschot zal de komende jaren, o.a. door uitbreiding van de melkveestapel, nog meer toenemen en moet buiten de Nederlandse landbouw worden afgezet. Door de sterk groeiende druk op de mestmarkt zullen de kosten van de mestafzet nog verder stijgen; richting 2015 zal dit ook de melkveehouderij treffen. Om tot een structurele oplossing te komen zal mest van een afvalproduct tot een waardevolle grondstof moeten worden, aldus het InnovatieNetwerk. Het winnen van groene energie en het hergebruiken van stikstof en fosfaat dragen bij aan de klimaat- en milieudoelstellingen van de overheid, dus investeringssubsidies liggen in het verschiet. Er zijn inmiddels wel voldoende technieken om energie en mineralen uit mest te winnen, maar het aantal initiatieven voor mestverwerking is nog beperkt. De meeste initiatieven betreffen mestvergisting voor het winnnen van biogas, om electriciteit en warmte te produceren. Let op, mestvergisting geeft wel energie, maar lost het mineralenvraagstuk niet op! En de vraag is of er in de toekomst voldoende co-producten zijn voor een rendabele mestvergisting; dit blijkt nu al niet het geval te zijn. Naast mest wordt natuurlijk kunstmest in de landbouw gebruikt, waarin eveneens fosfaat, stikstof en kali zijn verwerkt. Ook hier zijn steeds betere technieken beschikbaar om mest of digestaat (na vergisting) zodanig te bewerken of raffineren, dat de producten de werking van kunstmest benaderen. Hergebruik van mineralen zou om reden van schaarste fosfaat en milieubelasting zeer wenselijk zijn, maar op dit moment is het gebruik van kunstmestvervangers nog beperkt en helaas sterk gereguleerd! Belangrijk voor de toelating van zgn.  mineralenconcentraten uit mest als kunstmestvervanger, is de werkingscoefficient en ook de afwezigheid van zware metalen. Veel waterzuiveringsinstallaties zijn al gericht op terugwinning van mineralen, bijv. in de vorm van struviet;  gecombineerde verwerking van mest en slib uit de waterzuivering behoort dan ook tot de mogelijkheden, volgens genoemd rapport van het InnovatieNetwerk. Tenslotte kunnen andere producten uit mest worden gemaakt, deze worden nu nog “specialties”  genoemd. Het gaat hier bijv. om de productie van algen op basis van de mineralen uit mest en de CO2 plus warmte, die vrijkomt bij de verbranding van biogas. Ook de productie van eiwitten door bacterien, die groeien op biogas kan een optie zijn. En zelfs de productie van zgn. cyanophycine en fumaarzuur voor de chemische industrie behoort tot de mogelijkheden, aldus het InnovatieNetwerk. Maar de markten, waarbij grondstoffen uit mest een belangrijke rol kunnen spelen, zijn nog in ontwikkeling en daar zit hem de kneep! Er is wel een potentiele vraag naar diverse grondstoffen en producten uit mest, maar we hebben deze markt nog niet goed in kaart gebracht. We moeten nog wennen aan een vraaggestuurde markt in plaats van een mestaanbod gedreven markt, zoals nu het geval is. En dat begint al in de akkerbouw, de groenteteelt en de fruitteelt; welke producten/concentraten zijn gewenst, wat is de bemestingswaarde en hoeveel afzetmogelijkheden zijn er in binnen- en buitenland? Maar ook praktische oplossingen voor de melkveehouderij zijn hard nodig, omdat de melkveestapel richting 2015 een serieuze uitbreiding laat zien. Er is dus volop (mest)huiswerk te doen de komende maanden, voordat staatssecretaris Bleker met zijn overhoring kan beginnen. Daarom mestpartijen succes om tot een vraaggestuurde samenwerking te komen in de mestmarkt!

Advertenties

Voedselschaarste nu aanpakken met onze kennis!

maart 11, 2012 § 3 reacties

Rob de Wijk van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) kreeg in de Rode Hoed bijval van hoogleraar en ex-minister Cees Veerman. “Er is in geen enkel land een regime overeind gebleven, waar de mensen honger hebben”, zeker niet in een land waar corruptie en illegaliteit van betrokken regering hoogtij vieren. Jonge, hoogopgeleide mensen kunnen o.a. met social media een hele bevolkingsgroep mobiliseren. Egypte met zijn Arabische opstand is daar een sprekend voorbeeld van. In combinatie met hoge voedselprijzen en zelfs honger gaat de bevolking tot het uiterste om zo’n regime te verdrijven, met gevaar voor eigen leven en het leven van hun families. De voedselprijzen worden wereldwijd ook nog eens opgedreven door de stijgende vraag naar biobrandstoffen en door hogere grondstof- en energiekosten. Juist door combinatie van droogte, misoogsten en wanbestuur van regeringen wordt een deel van de wereld steeds instabieler, aldus Rob de Wijk. Voedselvoorziening, veiligheid en “geopolitiek” raken steeds meer verweven, met China en ook India als gangmakers. Het Westen ziet voedsel en grondstoffen nog steeds als economisch probleem, terwijl China en India nu al voedsel en grondstoffen als veiligheidsprobleem zien! Voor China geldt bijv. dat 22% van de wereldbevolking gevoed moet worden met 7% van de beschikbare landbouwgrond. De grotere vraag naar voedsel vanuit China blijkt niet door de productie bijgebeend te kunnen worden. Als China de voedselvoorziening niet zeker stelt op middellange termijn, ontstaan ook daar onlusten, die het regime kunnen bedreigen. Precies om die reden koopt China vooral in Afrika grote stukken land (zgn. “landgraps”). Cynisch is het, volgens Rob de Wijk, dat deze “landgraps” vooral in Ethiopie en Soedan plaatsvinden, waar vele mensen juist afhankelijk zijn van de voedselhulp van de VN.  Door klimaatverandering lijkt de grootste ellende voor de voedselproductie te ontstaan in het midden van Afrika. Door uitputting van de ondergrondse watervoorraden in het Midden-Oosten en India, maar ook door de intensieve landbouw in landen als China, wordt de situatie internationaal bekeken nog verergerd, aldus Rob de Wijk. Veel van deze landen hebben een zwak bestuur; deze landen zijn instabiel en staan nu al vaak voor een intern conflict. Voedsel is daarom voor sommige landen inderdaad al een veiligheidszaak geworden en wordt daarom onder “geopolitiek” geschaard. Landen als China laten hun buitenlandbeleid er al mede door bepalen en in sommige landen leidt de voedselproblematiek nu al tot onlusten of raken bepaalde bevolkingsgroepen op drift. Rob de Wijk stelt voor om deze negatieve effecten te verminderen door het Europese landbouwbeleid daarvoor strategisch in te zetten. Om zo probleemlanden van meer voedsel te voorzien, maar dan wel in ruil voor grondstoffen, energie of markttoegang. Een zware denktank vanuit Nederland zou deze gedachte zeker uit moeten werken voor evt.  aanpassing van het beleid in Brussel, want wij kennen (nog) geen honger en dus blijft het Europese regime nog wel een tijdje overeind! Laat ons nu de voedselschaarste, met name in Afrika, maar ook in China en India, structureel aanpakken met onze kennis als exportartikel van de  Nederlandse landbouw. Nu kan het nog vanwege economische redenen in ons buitenlandbeleid, straks moet het misschien wel om veiligheidsredenen?

Waar ben ik?

Je ziet het archief van maart, 2012 om Boerenlog.

%d bloggers liken dit: